Otomasyon Sistemleri

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek için : İndir–Açılan sayfadan indirebilirsiniz–

Önizleme ;

Endüstriyel Otomasyon 
Bir üretim sisteminin istenilen biçimde gerekli işlemlerin insan müdahalesine gerek olmadan 
otomatik  olarak  yapılmasını  sağlayan  süreç  olarak  tanımlanır.  Başka  bir  ifadeyle  üretim 
biriminin amaca uygun çalışmasını düzenler. Bu düzenleme esnasında ayrıca üretim biriminin 
yönetim  ve  planlanması  için  verilerin  sahadan  alınması  ve  ilgili  birimlere  aktarılması 
işlemlerini de gerçekleştirir. 
Endüstriyel otomasyon genel olarak; 
i)Endüstriyel kumanda sistemleri,
ii)Endüstriyel kontrol sistemleri,
iii)Endüstriyel veri iletişim sistemleri,
alt bölümlerinden oluşur.  
Endüstriyel kumanda sistemleri : Üretim birimlerinin çalışma koşullarını mantıksal kurallara 
göre düzenleyen ve gerçekleyen sistemleridir. Bu tür devrelerde mantıksal ilişki, zamanlama 
ve sayma işlevleri kullanılarak amaca uygun kumanda işaretleri üretilir.  
Endüstriyel kontrol sistemleri : Bir üretim sürecini, her türlü bozucu etkiye istenen değerde 
çalışmasını sağlamak üzere kurulan sistemlerdir. Kontrol sisteminin temel görevi, herhangi 
bir nedenle oluşan hatayı (kontrol edilen büyüklük ile istenen büyüklük arasındaki fark) belirli 
değerler arasında tutmaya çalışmaktır.  
Endüstriyel veri iletişim sistemleri : Bilginin güvenilir ve hızlı şekilde birimler arasında gerçek 
zamanlı olarak akışını sağlayan sistemlerdir. Ayrıca SCADA (Supervisory Control and Data 
Acquisition) gibi özel yazılımlar ile gerçek zamanlı süreç izleme, uzaktan kumanda ve kontrol 
işlemleri gerçekleştirilir.  
Programlanabilir  Lojik  Kontrolör  (PLC  –  Programmable  Logic  Controller)  günümüzde 
endüstriyel otomasyon sistemlerinin yukarıda anlatılan her üç alt bölümünü de gerçekleyen 
aygıt özelliğini taşımaktadır.  
PROGRAMLANABİLİR LOJİK KONTROLÖR (PLC) 
Otomasyon  sistemlerinin  en  önemli  kısmını,  bu  sistemlere  büyük  esneklik  veren 
programlanabilen cihazlar oluşturmaktadır. Bu cihazların temelini de mikroişlemciler ya da 
mikrodenetleyiciler  oluşturmaktadır.  Gerçekte  PLC’ler  mikroişlemciler  ya  da 
mikrodenetleyiciler kullanılarak gerçekleştirilmiş cihazlardır. PLC’lerin ortaya çıkarılma amacı, 
röleli kumanda sistemlerinin gerçekleştirdiği fonksiyonların mikroişlemcili kontrol sistemleri 
ile  yerine  getirilebilmesidir.  Lojik  temelli  röle  sistemlerine  alternatif  olarak 
tasarlandıklarından  PROGRAMLANABILIR  LOJIK  KONTROLÖR  (Programmnable  Logic 
Controller) adı verilmiştir. 
İlk ticari PLC, 1969 yılında röleli elektriksel kumanda devrelerinin yerine kullanılmak üzere 
Modicon firması tarafından geliştirilmiş ve üretilmiştir. 
 
Şekil 1. Modicon 084 ilk PLC 
 
Röleli kumanda devreleri yerine kullanılmak üzere geliştirilen bu aygıt yalnız temel mantıksal 
işlem komutları içerdiğinden programlanabilir lojik kontrolör adı ile piyasaya sunulmuştur.  
PLC’ler  otomasyon  sistemlerinde  yardımcı  röleler,  zaman  röleleri,  sayıcılar  gibi  kumanda 
elemanlarının yerine kullanılan mikroişlemci temelli cihazlardır. Bu cihazlarda zamanlama, 
sayma, sıralama ve her türlü kombinasyonel ve ardışık lojik işlemler yazılımla gerçekleştirilir.  
 
Karmaşık  otomasyon  problemlerini PLC  ile  çözmek  hızlı  ve  güvenli  ve  kolaydır.  PLC’lerin 
avantajlarını kısaca sıralayacak olursak; 
 
 PLC’leri kullanmak daha kolay ve güvenilirdir. 
 Daha az yer tutar ve daha az arıza yaparlar. 
 Yeni bir uygulamaya daha çabuk adapte olurlar.  
 Kötü çevre şartlarından kolay etkilenmezler.  
 Daha az kablo bağlantısı isterler.  
 Hazır fonksiyonları kullanma imkanı vardır.  
 Giriş ve çıkışların durumları izlenebilir.  
 
PLC’ler  ;  lojiksel  ve  aritmatiksel  işlemler,  sıralama,  sayma,  veri  işleme,  karşılaştırma  gibi 
fonksiyonları gerçekleştirirken girişleri değerlendirip çıkışları atayan, bellek, giriş/çıkış, CPU 
ve programlayıcı bölümlerinden oluşan entegre bir cihazdır. Günümüzde üretilen PLC’lerin 
giriş/çıkış sayısı,  program  belleği,  işlem  yeteneği  gibi  özellikleri  başlangıçtaki  durumu  ile 
kıyaslanamayacak bir düzeye ulaşmıştır. Örneğin, geniş ölçekli bir PLC’lerde giriş/çıkış sayısı 
binleri, program belleği ‘megabyte’ boyutunu ve işlem yeteneği genel amaçlı kişisel bilgisayar 
düzeyine ulaşmıştır. 
 
Piyasada, Allen‐Bradley, General Electric, Siemens, Mitsubishi, Omron, Toshiba, ABB, Hitachi, 
Texas Instruments gibi firmalara ait PLC’ler yer almaktadır. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir