Tanzimat Edebiyatı

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek için : İndir–Açılan sayfadan indirebilirsiniz–

Önizleme ;

TANZİMAT EDEBİYATI

TANZİMAT DÖNEMİ ŞİİRİ
NAMIK KEMAL
NAMIK KEMAL’İN ŞİİRİ

TANZİMAT ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİ
Tanzimat şiirinin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
1. Tanzimat şiirinde söyleyişten çok fikirler ve yeni konular önem kazanmıştır.

2. Dilde sadeleşme fikri savunulmuş; fakat bunda başarılı olunamamıştır.
 
3. İlk dönem Tanzimat şiirinde gazel, kaside, terkib-i bent… gibi biçimler kullanılırken ikinci dönemde Fransız şiirinin etkisiyle yeni biçimler kullanılmıştır.
 
4. Her iki dönemde de aruz ölçüsü kullanılmış, hece ölçüsü denenmiştir. Nazım birimi beyittir.
 
5. Divan şiirindeki parça bütünlüğü yerine konu bütünlüğü esas alınmıştır.
 
6. İlk dönemde siyasal ve toplumsal sorunlar, ikinci dönemde bireysel ve duygusal konular işlenmiştir.

7. Birinci dönem şiiri dışa ikinci dönem şiiri içe dönüktür.
 
8. İlk dönem şiirindeki dil ikinci dönem şiirindeki dilden daha sadedir.
 
9. I. dönem şairleri divan şiirini eleştirerek yıkmaya çalışmış; II. dönem şairleri ise şiiri sanat açısından ele alıp divan şairleri gibi estetiğe önem vermişlerdir.
 
10. Fransız İhtilali’nin etkisiyle, özellikle ilk dönem şairlerinde, kanun, düzen, adalet, özgürlük, esaret, millet, vatan, bayrak gibi temalar

NAMIK KEMAL
İstanbul’a geldikten sonra eski ve yeni kuşaktan şairlerin bir araya gelerek kurdukları Ercümen-i Şuara’ya ve kimi divan şairlerine nazireler yazar. 

Şinasi’yle tanışıncaya değin, şiirlerinde tasavvuf etkileri görülür. Bu dönemde özellikle Yenişehirli Avni, Leskofçalı Galib gibi şairlerden etkilenmiştir.

Şinasi’yle tanışmasından sonra şiirlerindeki içerik de değişir. Günlük konuşma dilinden alıntıların yanı sıra, o zamana değin geleneksel Türk şiirinde görülmemiş olan “hürriyet kavgası”, “esaret zinciri”, “vatan”, kalb-i millet” gibi yepyeni kavramlarla birlikte, doğrudan doğruya düşüncenin aktarılmasını amaçlayan bir tür “manzum nesir” oluşturur.

Yapıtlarına kattığı yeni kavramlarla Türk şiirini Divan şiirinin edilgen edasından kurtarır. 
Bütün bu nitelikler onun Vatan Şairi olarak anılmasına yol açar. 

Şiirlerinin en tanınmışları arasında “Vaveyla”, “Vatan Mersiyesi”, “Vatan Şarkısı” ve “Hürriyet Kasidesi” yer alır.    ŞİMDİ » HÜRRİYET KASİDESİ» ADLI ŞİİRİNİ İNCELEYELİM
«

HÜRRİYET KASİDESİ

 1.Görüp ahkâm-ı asrı münharif sıdk u selametten    
Çekildik izzet ü ikbal ile bab-ı hükûmetten

 2.Usanmaz kendini insan bilenler halka hizmetten   
Mürüvvet-mend olan mazluma el çekmez ianetten  

3.Hakir olduysa millet şanına noksan gelir sanma
    Yere düşmekle cevher sakıt olmaz kadr ü kıymetten

 4.Vücudun kim hamir-i mâyesi hâk-i vatandandır  
   Ne gam rah-ı vatanda hak olursa cevr ü mihnetten

 5.Muini zalimin dünyada erbab-ı denaettir    
Köpektir zevk alan sayyad-ı bi-insafa hizmetten 

HÜRRİYET KASİDESİ

1.Çağın değer yargılarını doğruluktan ve samimiyetten sapmış görerek kendi arzumuz ve saygınlığımız ile devlet  kapısından ayrıldık.

 2.Kendini insan bilenler halka hizmet etmekten usanmaz, mürüvvet sahibi olanlar zavallılara yardım etmekten kaçınmaz.  

3.Eğer millet, hor görülmüşse onun şanına bir eksiklik geleceğini sanma; yere düşmekle cevher, değerinden özünden birşey kaybetmez.

 4.Vücudun mayası, vatan toprağıdır; bu vücut, acı ve sıkıntı içinde vatan yolunda toprak olursa, en küçük bir üzüntü duyulmaz.

 5.Dünyada zalimin yardımcısı, aşağılık kimselerdir; insafsız avcıya hizmetten zevk alan ancak köpektir.

HÜRRİYET KASİDESİNİN YAPI ÖZELLİKLERİ
Tekrar eden “-den” ler redif, “-et’ler tam kafiyedir. 

Dik­kat edilirse bütün kelimelerde ünlü harflerin uzun okunması gereklidir. Kelimelerin bu şekilde kullanıl­ması “şiirdeki söyleyiş tarzı ve ses değerlerinin bir arada düşünüldüğünü bize gösterir. 
Şekil açısından Divan şiiri geleneğine bağlıdır. 
Soyut bir kavram olan “hürriyet”e yazıl­mıştır. 
Kendine has bir başlığı vardır. 

Hürriyet Kasidesi’ni oluşturan birimlerin yerleri değiştirildiğinde, şiirin akışında ve anlamında bir değişme ve bozulma meydana gelir.

Hürriyet Kasidesi’ni oluşturan birimleri anlamlı bir bütün hâline getiren unsur, şiirin temasıdır. Çünkü tema etrafında anlamlı birimler birbirleriyle ahenkli bir bütün oluşturarak, temaya birleşirler.

 Hürriyet Kasidesi’nin kaside nazım şekliyle yazılması ve kasidenin klasik yapı özelliklerinden farklılıklar göstermesi bu devirdeki yenileşme çabalarının etkisinin edebî eserlere de yansıdığını gös­termektedir.
Namık Kemal’in eseri de bu devirde yaşanan sorunların edebiyat eserlerine yansımış hâlidir.

Hürriyet Kasidesi’ndeki “hürriyet” kavramı, bireysel değil, toplumsaldır. Şair, sadece kendi hürriyetinden değil, ortak değerler etrafında toplandıkları toplumun hürriyetinden söz etmektedir. Bu toplum için hürriyetin ne anlama geldiğini anlatmaktadır Namık Kemal.

Yeni Kavram ve İmgeler: Hürriyet, eşitlik, vatan sevgisi , adalet ,kanun üstünlüğü. 
Bu şiir, sadece edebî anlamda bir tesire sahip değildir. Toplum üzerinde olumlu tesirleri olan, vatan ve hürriyet sevgisini kuşaklara aşılamış bir eserdir. Bu şiir, devrin zihniyetini yansıtan bir aynadır. 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir